Mensen die binnen een paar maanden na een beroerte dagelijks het antidepressiemiddel escitalopram slikken, herwinnen een groter deel van hun geheugen dan patiënten die een neppil krijgen. Mogelijk stimuleert het middel de zenuwgroei in delen van het brein die belangrijk zijn voor leren en geheugen, opperen Amerikaanse onderzoekers in het februarinummer van Archives of General Psychiatry, dat onlangs verscheen.

Een beroerte is in Nederland de tweede doodsoorzaak en de belangrijkste oorzaak van invaliditeit. Volgens de Hersenstichting telt ons land 216.500 beroerteslachtoffers; dagelijks komen daar ruim honderd mensen bij. Medicijnen die de bloedstolling remmen geven goede resultaten, maar die moet een patiënt binnen enkele uren na de beroerte krijgen. De wetenschap zoekt dus naar middelen die ook in de maanden na de beroerte de hersenfuncties kunnen verbeteren.

De Amerikanen onderzochten het effect van het antidepressivum escitalopram, een zogeheten serotonineheropnameremmer (SSRI). Uit onderzoek bij proefdieren blijkt dat SSRI’s de groei en aanmaak van zenuwcellen kunnen stimuleren. Aan het onderzoek deden 129 vijftigplussers mee, die in de voorgaande drie maanden een hersenbloeding of herseninfarct hadden gehad. Eenderde van hen kreeg elke dag 5 of 10 milligram van het antidepressivum, eenderde kreeg een neppil en de rest kreeg een psychologische behandeling tegen depressie.

Na twaalf weken was de totaalscore op een groot aantal neuropsychologische tests van de escitalopramgroep tien punten hoger dan toen het onderzoek begon. Alle deelnemers die het middel niet hadden gekregen, waren er maar 3,1 punten op vooruitgegaan. Het grootste verschil was op de taak die het uitgestelde geheugen testte. Dat kan bijvoorbeeld een woordenlijst zijn die tien minuten later overhoord wordt. Op die test verbeterden de mensen die het medicijn hadden gekregen gemiddeld met 11,3 punten, en de anderen met 2,5. Andere vermogens, zoals aandacht, taal of ruimtelijk inzicht, verbeterden niet significant. Ook op een vragenlijst die de functie van het geheugen in het dagelijks leven in kaart bracht, scoorden de mensen in de escitalopramgroep beter dan de mensen die neppillen of therapie kregen.

Bron: NRC, Niki Korteweg